خبرگزاری مهر - گروه استان ها: چهاردهمین دوره جشنواره ملی تئاتر تیرنگ در حالی از امروز کارش را در ساری آغاز میکند که در ۱۳ دوره گذشته به اعتقاد بسیاری از صاحبنظران حوزه تئاتر، تیرنگ توانسته نقش بسزایی در احیای تئاتر بومی و محلی ایران داشته باشد.
آیینهای بومی و ملی که رنگباختهاند اما با تلاش هنرمندان تئاتر بر روی صحنه نمایش در تیرنگ زنده میشوند تا چراغ این آیینها و سنتها درصحنه نمایش پرفروغ بماند، ازاینرو جشنواره تیرنگ را میتوان جشنوارهای اصیل برای اجرای نمایشهای ایرانی دانست که توجه ویژه آن به بخش پژوهش میتواند افقهای تازهای فراروی هنر تئاتر بازگشاید.
مازندران در این دوره از جشنواره با چهار اثر حضور دارد و اثر پژوهشی « نقش زنان در فولکلور مازندران» در بخش اجراهای پژوهشی و مجلس« تعزیه دو طفلان مسلم»، در بخش آئینهای عاشورایی- مذهبی و اثر «تندیسهای شهر من» و «شوره سما» در بخش نمایشهای خیابانی آثار منتخب استان مازندران هستند.
یاسر محمودی دبیر جشنواره تئاتر تیرنگ در گفتگو با خبرنگار مهر میگوید: امسال هنرمندانی از استانهای بوشهر، کردستان، تهران، مرکزی، گیلان، قم، همدان، آذربایجان شرقی، کرمانشاه در چهاردهمین دوره از جشنواره سراسری تئاتر بومی تیرنگ مهمان مازندرانیها هستند.
دبیر چهاردهمین دوره جشنواره سراسری تئاتر بومی تیرنگ، اظهار کرد: آثار منتخب بخش اجراهای پژوهشی شامل آثاری همچون « نی مه »، از بوشهر،« آواهای محلی کردستان» از کردستان، « کوسه برنشین» تهران، « بدل پوشی در تعزیه خروج مختار » از مرکزی و « پرسه » از کردستان است.
محمودی، ادامه داد: نمایشهای آئینهای عاشورایی- مذهبی شامل؛ « تمنای باران» از گیلان، «تعزیه خروج مختار» از قم، «مجلس نامه امیرکبیر» از مرکزی و «آش باران » از همدان هستند و آثاری همچون «یاشیل» از آذربایجان شرقی، «زیارت» از کرمانشاه و آق قویون و قره قویون از آذربایجان شرقی منتخب بخش خیابانی هستند.
فضایی که تاکنون توسط حوزه هنری با برگزاری جشنواره سراسری تئاتر بومی تیرنگ در معرفی فرهنگ بومی و منطقهای فراهمشده، بینظیر بوده است
محمودی، گفت: فضایی که تاکنون توسط حوزه هنری با برگزاری جشنواره سراسری تئاتر بومی تیرنگ در معرفی فرهنگ بومی و منطقهای فراهمشده، بینظیر بوده است.
وی در ادامه بابیان اینکه طی چند دوره از برگزاری این جشنواره همواره مخاطبین آثار برگزیده مشتاقانه اجراهای آئینی را میدیدند، افزود: هرساله توسط شورای سیاستگذاری جشنواره سراسری تئاتر بومی تیرنگ نقاط ضعف و قوت جشنواره مورد بازبینی قرار میگیرد تا هر دوره بهتر از دوره قبل برگزار میشود.
دبیر چهاردهمین دوره جشنواره سراسری تئاتر بومی تیرنگ، با اعلام کرد: به اذعان همه بخش استثنایی این جشنواره، اجراهای پژوهشی است که پاسخی است برای نیازهای اساسی هنرمندان تئاتر، زیرا همیشه جای خالی پژوهش در هنر احساس میشود.
امسال که چهاردهمین دوره این جشنواره را در پیش داریم بسیاری از نگاهها با این ویژگی استثنایی بخش پژوهشی ایجادشده است و ۱۶ نمایش از فرهنگ، آدابورسوم لباس و داستانهای کهن ایرانزمین داریم که آماده تولید و نمایش در این جشنواره است و طبق نظر سیاستگذاران جشنواره، امسال هدف ما صرف معرفی یک آئین خاص نیست بلکه ما به دنبال آن هستیم که نمایشی اجرا شود که آن آئین دستمایه نمایش شود.
استاد محمد ضمیرپور که ۵۰ سال در عرصه هنر تئاتر فعالیت میکند و در اکثر جشنوارههای تئاتر بهعنوان داور حضورداشته نیز در گفتگو با خبرنگار مهر میگوید: جشنواره تئاتر تیرنگ یک تشکیلات آیینی و سنتی را همراه دارد و میتواند برای زنده نگهداشتن آیینهای بومی و فولکلور مؤثر باشد.
جشنواره تئاتر تیرنگ یک تشکیلات آیینی و سنتی را همراه دارد و میتواند برای زنده نگهداشتن آیینهای بومی و فولکلور مؤثر باشد
وی اظهار داشت: این جشنوارهها مردم را به زندگی حال، گذشته و آینده آشنا میکند زیرا تئاتر بهعنوان هنر میتواند مردم را با آیینها همراه و ناگفتهها را بیان کند و در جشنواره تیرنگ، چراغ آیینهای بومی را روشن نگه میدارد.
ضمیرپور به تأثیر جشنواره تیرنگ بر فرهنگ بومی اشاره کرد و گفت: مفاهیم دینی در هنر فاخر دینی به چشم میآید و همواره از تدین و اعتقاد سخن گفتهشده است ازاینرو هنر تئاتر، هنر دینی و اعتقادی است حتی از مضمون اجتماعی داشته باشد.
نگاهی به نمایشهای سال قبل جشنواره تیرنگ
جشنواره چهاردهم تیرنگ از روز یکشنبه در ساری آغاز میشود امانگاهی به جشنواره دوره قبل نشان میدهد که آثار فاخری در این جشنواره اکران شده است و نمایش رنه چال ازجمله آن بوده است، در نمایش «زنه چال»، فضای دفاع مقدس را همراه با موسیقی لری و نمادی از آیینها به شکلی متفاوت به تماشا نشسته بودیم و با نمایش «زمانی برای گاوهای شیرده» از هرمزگان در فضای سحرآمیز میان دریا و باورهای مردم افسونشده جنوب، روایتهایی از واقعگرایی و جادویی اساطیر کهن به دنبال هویت گمشده خود گشتیم.
در نمایش «حجلهگاه عروس در بیابان» با آیین کهن باران خواهی اقوام کرد ایرانزمین که هنوز هم اجرا میشود، همنوا شدیم و در پژوهش آیینی «آذربایجان اویونلاری» آیین «چمچه خاتون» یا طلب باران و آیین «تکم» یا نوروز خوانی در فرهنگ آذری به نمایش درآمده بود.
چمچه خاتون، قاشق بزرگ چوبی است که به شکل عروسکی زیبا درآمده و با آن آش نذری طلب باران را میپزند و بعد از پخش کردن نذری و دعای جوانترها، باران نازل میشود.
نمایش عروسکی «رشکی و ماسی» داستان دو عروسک نوروز خوان به نامهای رشکی و ماسی است که بالباسهای عجیب و حرکات خندهدار به اجرای نمایش پرداخت و درازای نوید آمدن بهار از خانههای محل، هدیه و پیشکش جمع میکنند.
به اعتقاد کارشناسان و پژوهشگران، با زبان آیینی و سنتی میتوان مسائل اجتماعی را بهتر بیان کرد اما جشنوارههای آیینی نباید مختص به یک جشنواره در طول سال باشد و خروجی جشنواره و آثار برتر باید حمایت شوند و نباید این آثار به صندوقخانه بروند.
نظر شما